Tập gym tuổi teen có ảnh hưởng chiều cao không?

Tập tạ có làm chậm tăng chiều cao không?

Nỗi lo này rất phổ biến: nhiều người tin rằng nâng tạ sẽ "đè" lên xương và làm em ngừng cao. Bằng chứng hiện nay không ủng hộ điều đó. Báo cáo lâm sàng năm 2020 của AAP kết luận rằng tập sức mạnh có giám sát phù hợp là an toàn và có lợi cho trẻ em lẫn thanh thiếu niên, không có bằng chứng làm ảnh hưởng xấu đến sự phát triển chiều cao hay sụn tăng trưởng.

Sụn tăng trưởng (đĩa sụn ở hai đầu xương dài) là nơi xương dài ra. Vùng này mềm hơn xương trưởng thành nên có thể tổn thương khi bị chấn thương mạnh. Tuy nhiên, theo tuyên bố của Hiệp hội Sức mạnh và Thể lực Quốc gia Hoa Kỳ (NSCA) năm 2009, tổn thương sụn tăng trưởng do tập tạ rất hiếm và gần như luôn gắn với tập sai cách, tạ quá nặng hoặc không có người giám sát.

Nghiên cứu còn cho thấy tập sức mạnh hỗ trợ mật độ xương, sức mạnh cơ, khả năng chơi thể thao và giảm nguy cơ chấn thương khi chơi thể thao khác.

Rủi ro thật nằm ở đâu?

Phần lớn chấn thương liên quan tới tạ ở tuổi teen là bong gân, căng cơ, đau lưng dưới và va đập. Các tình huống hay gặp:

• Sai kỹ thuật: cong lưng khi nâng tạ từ sàn, đầu gối đổ vào trong khi squat.
• Quá tải: tăng tạ quá nhanh để "đọ" với người khác, thử mức tạ tối đa khi chưa sẵn sàng.
• Thiếu giám sát: tập một mình ở nhà, không có người đỡ tạ khi đẩy ngực.
• Đùa giỡn với dụng cụ: làm rơi tạ, kẹp tay, máy chạy bộ ở nhà.
• Tập quá nhiều: không nghỉ đủ, tập cùng nhóm cơ mỗi ngày, ngủ ít.

Nói cách khác, cái cần sợ không phải là quả tạ mà là cách dùng nó.

Nguyên tắc tập sức mạnh an toàn cho em

Dưới đây là khung tham khảo dựa trên khuyến nghị của NSCA và AAP:

Nguồn: NSCA 2009, AAP 2020. Mỗi bài em nên tập với gậy hoặc trọng lượng cơ thể cho thật chuẩn trước khi gắn tạ. Đừng thử mức tạ tối đa một mình.

Tập thế nào để hỗ trợ phát triển toàn diện?

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị người 5–17 tuổi vận động mức vừa đến mạnh trung bình 60 phút mỗi ngày, trong đó có bài tăng sức mạnh cơ và xương ít nhất 3 ngày mỗi tuần. Tập tạ chỉ là một phần. Em nên kết hợp thêm chạy, nhảy dây, bơi, bóng rổ, cầu lông để xương nhận đủ kích thích va chạm nhẹ.

Tập nhiều cũng cần ăn đủ: mỗi bữa có nguồn đạm như trứng, cá, thịt, đậu phụ, sữa; ăn đủ năng lượng để không bị sụt cân. Em có thể xem gợi ý trong thực đơn 7 ngày. Ngủ 8–10 giờ mỗi đêm cũng là điều kiện để cơ phục hồi. Đọc thêm về phương pháp Cao 360° kết hợp dinh dưỡng, vận động và giấc ngủ.

Em không cần dùng thực phẩm bổ sung để tập. Nhiều sản phẩm quảng cáo "tăng cơ" cho người lớn không phù hợp với tuổi teen.

Phụ huynh nên lưu ý gì?

Anh/chị không cần cấm con tập gym, nhưng nên kiểm tra ba điều: có người hướng dẫn đủ chuyên môn, chương trình tăng dần, và con được nghỉ đủ. Nếu con muốn tập vì lo về chiều cao, hãy bắt đầu bằng việc đo và theo dõi định kỳ trong sổ theo dõi tăng trưởng hoặc làm bài kiểm tra 3 phút, thay vì để con tự tìm đến các mẹo trên mạng.

Khi nào cần gặp bác sĩ?