Dậy thì và khi nào cần khám

Mốc dậy thì

Theo NHS, dậy thì bắt đầu bình thường trong khoảng 8–14 tuổi. Bé gái thường bắt đầu bằng phát triển ngực, bé trai bằng tăng kích thước tinh hoàn. Dấu hiệu xuất hiện trước 8 tuổi có thể là dậy thì sớm; chưa bắt đầu khi đã 15 tuổi có thể là dậy thì muộn — cả hai nên được bác sĩ đánh giá.

Dậy thì và chiều cao

Dậy thì là lần tăng tốc cuối cùng. Bé gái lớn nhanh nhất khoảng trước kỳ kinh đầu, sau đó chậm dần và thường còn tăng thêm một ít trong 1–2 năm. Bé trai dậy thì và ngừng cao muộn hơn; vỡ giọng thường xảy ra giữa quá trình này. Khi sụn tăng trưởng đóng lại, xương không dài thêm.

Trẻ dậy thì sớm có thể cao vượt bạn bè trong vài năm nhưng ngừng lớn sớm hơn. Trẻ dậy thì muộn có thể thấp hơn bạn một thời gian rồi bắt kịp.

Tuổi xương

Tuổi xương được bác sĩ xác định bằng phim X-quang bàn tay – cổ tay và so với tuổi thật. Kết quả cho biết sụn tăng trưởng còn mở bao nhiêu, giúp thu hẹp nguyên nhân khi con thấp hoặc dậy thì bất thường. Việc chụp do bác sĩ chỉ định.

6 lý do nên đưa con đi khám

1. Con dưới bách phân vị 3 so với chuẩn WHO.
2. Đường tăng trưởng tụt kênh sau 3 tuổi.
3. Từ 6 tuổi đến trước dậy thì lớn dưới 4 cm/năm (trai) hoặc 4,5 cm/năm (gái).
4. Chiều cao khác xa mức của gia đình.
5. Dậy thì quá sớm hoặc quá muộn.
6. Con có bệnh mạn tính hoặc dùng thuốc lâu dài.

Nếu con lớn chậm kèm đau đầu, nôn hoặc nhìn mờ: đi khám sớm. Nguồn: Hội Nội tiết Nhi Hoa Kỳ (PES), AAFP.