Vỡ giọng rồi còn cao được không? Điều em cần biết về mốc dậy thì này

Vỡ giọng là gì và xảy ra lúc nào?

Vỡ giọng là lúc giọng nói của em thay đổi vì thanh quản (hộp phát âm) lớn lên, dây thanh dài và dày ra dưới tác động của testosterone. Trong vài tháng, có khi kéo dài khoảng một năm, giọng em có thể lúc trầm lúc cao, bị “lạc giọng” khi nói to hay khi hát. Sau đó giọng ổn định ở tông trầm hơn hẳn.

Theo HealthyChildren của Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), giọng thay đổi không phải dấu hiệu đầu tiên của dậy thì. Dấu hiệu đầu tiên ở nam là tinh hoàn to lên, thường từ 9 đến 14 tuổi. Vỡ giọng đến sau đó, khi dậy thì đã đi được khoảng nửa chặng, phổ biến quanh 13–15 tuổi. Đến sớm hay muộn hơn 1–2 năm vẫn có thể hoàn toàn bình thường.

Vỡ giọng nằm ở đâu trong hành trình dậy thì nam?

Bảng tổng hợp từ HealthyChildren (AAP), KidsHealth và MedlinePlus; tuổi trong bảng là trung bình, mỗi người có nhịp riêng.

Vỡ giọng rồi em còn cao được không?

Câu trả lời ngắn là có. Nghiên cứu theo dõi nam sinh cho thấy vỡ giọng thường xảy ra gần hoặc ngay sau đỉnh tăng tốc chiều cao – năm em cao nhanh nhất kể từ khi còn nhỏ. Sau đỉnh, cơ thể không dừng ngay mà tiếp tục lớn trong khoảng 2–3 năm, chỉ là mỗi năm chậm hơn năm trước.

Em có thể tự hình dung mình đang ở đâu:

• Em vừa mới vỡ giọng, quần áo ngắn đi rất nhanh: có thể em đang ở ngay đỉnh tăng tốc. Đây là lúc giấc ngủ, bữa ăn và vận động quan trọng nhất.
• Em vỡ giọng đã 2–3 năm, giọng trầm hẳn, ria mép rõ: có thể em đã ở cuối chặng, tốc độ chỉ còn ít mỗi năm.

Vỡ giọng là một mốc gợi ý, không phải đồng hồ chính xác. Muốn biết sụn tăng trưởng còn mở bao nhiêu, bác sĩ cần chụp tuổi xương (X-quang bàn tay – cổ tay). Em có thể đọc thêm bài con trai mấy tuổi ngừng cao.

Những việc em làm được ngay trong giai đoạn này

1. Ngủ 8–10 giờ mỗi đêm, trước 23 giờ: hormone tăng trưởng tiết nhiều nhất trong giấc ngủ sâu. Cất điện thoại trước khi ngủ 30 phút.
2. Ăn đủ đạm trong mỗi bữa: cá, thịt, trứng, đậu phụ; thêm 2–3 ly sữa hoặc sữa chua mỗi ngày cho canxi. Xem gợi ý ở thực đơn 7 ngày.
3. Vận động ít nhất 60 phút mỗi ngày: WHO khuyến nghị mức này cho tuổi 5–17; bóng rổ, bơi, nhảy dây, chạy đều tốt cho xương.
4. Đo chiều cao mỗi 3 tháng: ghi vào sổ theo dõi tăng trưởng để biết em đang ở đỉnh hay đã chậm lại.
5. Ngồi thẳng khi học: tư thế tốt không làm xương dài ra, nhưng giúp em đứng đúng với chiều cao thật của mình.

Hiểu lầm thường gặp về vỡ giọng và chiều cao

• “Vỡ giọng là hết cao”: chưa đúng. Phần lớn nam vẫn còn lớn thêm vài năm sau vỡ giọng.
• “Vỡ giọng sớm thì sẽ thấp”: không hẳn. Vỡ giọng sớm thường đi kèm dậy thì sớm, nên em cao vọt sớm hơn và cũng dừng sớm hơn; chiều cao cuối cùng chủ yếu do di truyền và sức khỏe chung.
• “Uống sản phẩm tăng chiều cao sau vỡ giọng sẽ cao vượt trội”: chưa có sản phẩm nào được chứng minh làm được điều đó. Hãy hỏi bác sĩ trước khi dùng bất cứ thứ gì.
• “Hát nhiều làm vỡ giọng chậm lại”: giọng thay đổi do hormone, không do thói quen hát. Khi đang vỡ giọng, em chỉ cần tránh gào to kéo dài.

Điều quan trọng nhất: so sánh với người khác không giúp em lớn nhanh hơn. Hãy so em của hôm nay với em của 3 tháng trước.

Khi nào em nên nói với bố mẹ để đi khám?

Bác sĩ có thể khám, chụp tuổi xương và làm xét nghiệm cần thiết; mọi can thiệp y khoa đều theo chỉ định tại cơ sở y tế đối tác được cấp phép. Em và bố mẹ có thể làm thử bài kiểm tra 3 phút trước, hoặc xem phương pháp Cao 360°.