Giày tăng chiều cao có hại không? Sự thật cho người trưởng thành

Giày tăng chiều cao là gì và giúp được gì?

Giày tăng chiều cao gồm hai dạng chính: giày có đế độn sẵn bên trong (thường gọi là giày độn) và miếng lót độn đặt thêm vào giày thường. Cả hai đều nâng gót lên cao hơn mũi chân, nhờ đó người mang trông cao hơn vài centimet.

Cần nói thật: đây chỉ là trông cao. Khi anh/chị tháo giày, chiều cao không thay đổi. Với người từ 18 tuổi trở lên, phần lớn đã đóng sụn tăng trưởng, nên xương không dài thêm nhờ giày, dinh dưỡng hay tập luyện. Những gì còn thay đổi được là tư thế, độ thẳng của cột sống và sức khỏe xương khớp.

Vì vậy, câu hỏi đúng không phải là có nên dùng hay không, mà là dùng thế nào để không đổi một chút chiều cao lấy đau chân, đau lưng.

Gót cao tác động lên cơ thể như thế nào?

Dồn lực về mũi chân

Khi gót được nâng lên, trọng tâm cơ thể dịch về phía trước. Các nghiên cứu sinh cơ học được tổng hợp trong một tổng quan hệ thống đăng trên BMJ Open (2016) cho thấy giày gót cao làm tăng áp lực ở vùng xương bàn ngón chân và thay đổi cách bước đi. Lâu dài, điều này có liên quan đến đau bàn chân trước, chai chân và ngón cái lệch.

Thay đổi tư thế

Để giữ thăng bằng, cơ thể bù trừ bằng cách ưỡn lưng dưới, đẩy hông ra trước hoặc gập gối nhẹ. Bắp chân ở trạng thái co ngắn trong nhiều giờ. Một số người cảm thấy mỏi thắt lưng, căng bắp chân sau một ngày dài mang giày độn cao.

Cổ chân kém vững

Gót càng cao và càng nhỏ, cổ chân càng dễ lật khi bước hụt hoặc đi trên mặt đường không bằng phẳng. Đây là cơ chế chính của bong gân cổ chân.

Số liệu về chấn thương liên quan giày cao gót

Một nghiên cứu dịch tễ dùng dữ liệu cấp cứu toàn quốc của Mỹ (đăng trên Journal of Foot and Ankle Surgery, 2015) ghi nhận:

Nghiên cứu này về giày cao gót nữ, nhưng cơ chế sinh cơ học tương tự với giày độn nam có độ chênh gót lớn. Phần lớn ca bong gân có thể tự hồi phục, tuy nhiên chấn thương lặp lại có thể làm cổ chân lỏng lẻo lâu dài, theo NHS.

Cách chọn độ cao an toàn và thời gian đi hợp lý

Không có một con số áp dụng cho mọi người, nhưng các nguyên tắc dưới đây giúp giảm rủi ro:

• Ưu tiên đế độn đều cả bàn chân (đế bánh mì, đế platform): nâng tổng chiều cao mà độ chênh gót – mũi ít hơn.
• Chọn giày rộng hơn nửa số nếu dùng lót độn, để mu bàn chân và ngón không bị ép.
• Gót rộng, đế chống trơn giúp cổ chân vững hơn gót nhọn.
• Luân phiên: xen kẽ ngày đi giày bằng, không mang giày độn khi chơi thể thao, chạy hoặc lái xe máy đường dài.
• Giãn cơ bắp chân 2–3 phút sau khi tháo giày.

Muốn biết chiều cao thật của mình, hãy đo chân trần vào buổi sáng. Chiều cao cũng dao động trong ngày, đọc thêm tại chiều cao thay đổi trong ngày.

Cách trông cao hơn bền vững hơn giày độn

Với người đã ngừng tăng chiều cao, tư thế là yếu tố có thể cải thiện. Vai gù, đầu đưa ra trước và lưng cong có thể khiến anh/chị trông thấp hơn so với chiều cao thật. Xem chi tiết tại trông cao hơn nhờ tư thế.

• Tập cơ lõi, cơ lưng trên và cơ mông 3 buổi mỗi tuần.
• Kéo giãn ngực, cơ gập hông nếu ngồi nhiều.
• Điều chỉnh màn hình ngang tầm mắt, nghỉ đứng dậy mỗi 45–60 phút.
• Giữ xương chắc khỏe bằng bữa ăn đủ đạm, canxi và vận động chịu lực.

Cao 360° có phương pháp chăm sóc tư thế và sức khỏe xương cho người 18+. Nếu có vấn đề cột sống hoặc xương khớp, việc đánh giá và mọi liệu pháp y khoa đều do cơ sở y tế đối tác được cấp phép thực hiện.

Khi nào cần gặp bác sĩ?