Máy kéo giãn tăng chiều cao có tác dụng không? Sự thật về kéo giãn cột sống

Máy kéo giãn tăng chiều cao là gì?

Máy kéo giãn tăng chiều cao là tên gọi chung cho các dụng cụ kéo dọc cơ thể: khung kéo cổ, đai kéo lưng, bàn dốc ngược (treo ngược người), xà treo, hoặc máy có dây và ròng rọc kéo chân. Nhiều quảng cáo giới thiệu chúng như cách "kéo dài cột sống" để cao thêm, kể cả cho người đã trưởng thành.

Cần tách hai khái niệm. Kéo giãn cột sống trong y khoa (traction) là một thủ thuật vật lý trị liệu, dùng lực kéo có kiểm soát để giảm áp lực lên đĩa đệm hoặc rễ thần kinh trong một số bệnh lý, do bác sĩ chỉ định và theo dõi. Còn máy kéo giãn bán tại nhà để tăng chiều cao dựa trên một giả định chưa được chứng minh: kéo nhiều thì người dài ra vĩnh viễn.

Vì sao kéo giãn chỉ làm cao tạm thời?

Cột sống gồm các đốt sống xếp chồng, xen giữa là đĩa đệm, một cấu trúc chứa nhiều nước, có tác dụng như miếng đệm giảm chấn. Khi anh/chị đứng, ngồi, mang vác, trọng lực ép nước ra khỏi đĩa đệm và đĩa mỏng đi. Khi nằm ngủ, đĩa đệm hút nước trở lại và dày lên.

Nghiên cứu về dao động chiều cao theo nhịp ngày đêm (Reilly và cộng sự, đăng tải trên PubMed) cho thấy người trưởng thành cao nhất ngay sau khi thức dậy và thấp dần trong ngày, mức chênh khoảng 1% chiều cao, phần lớn mất đi trong vài giờ đầu sau khi rời giường.

Máy kéo giãn, xà treo hay bàn dốc ngược tác động đúng vào phần dao động này: chúng làm đĩa đệm giãn ra giống như sau một giấc ngủ. Đo ngay sau khi kéo, anh/chị có thể thấy cao hơn một chút. Nhưng chỉ sau vài giờ đứng, đi lại, đĩa đệm lại bị nén và chiều cao trở về như cũ. Đọc thêm tại chiều cao thay đổi trong ngày.

Xương có dài ra nhờ kéo giãn không?

Không. Chiều cao thật phụ thuộc chủ yếu vào chiều dài xương, nhất là xương đùi, xương cẳng chân và thân đốt sống. Xương chỉ dài ra tại sụn tăng trưởng (đầu xương) trong thời kỳ trẻ đang lớn. Sau dậy thì, sụn này cốt hoá và đóng lại; từ đó xương không dài thêm, dù ăn uống, tập luyện hay dùng dụng cụ gì.

Lực kéo từ máy tác động lên mô mềm (đĩa đệm, dây chằng, cơ), không kích thích sụn tăng trưởng và không kéo dài thân xương. Với người 18+ muốn hiểu rõ giới hạn này, xem bài 18 tuổi còn cao được không.

Lời quảng cáo và bằng chứng khoa học

Bảng dưới đây so sánh những thông điệp thường gặp trong quảng cáo máy kéo giãn với những gì nghiên cứu cho thấy:

Khi gặp quảng cáo dùng ảnh trước – sau, lời hứa số centimet hoặc thời hạn cụ thể, anh/chị nên dừng lại kiểm tra. Xem thêm cách nhận diện tại cảnh giác quảng cáo tăng chiều cao.

Kéo giãn cột sống trong y khoa dùng khi nào?

Trong vật lý trị liệu, kéo giãn cột sống từng được dùng để hỗ trợ giảm đau ở một số trường hợp như thoát vị đĩa đệm chèn ép rễ thần kinh. Tuy vậy, tổng quan Cochrane gồm 32 thử nghiệm ngẫu nhiên với 2.762 người đau thắt lưng kết luận: kéo giãn có ít hoặc không có tác dụng lên mức đau, vận động và việc quay lại làm việc; một số nghiên cứu ghi nhận đau tăng sau kéo.

Nghĩa là tăng chiều cao không nằm trong chỉ định của thủ thuật này. Nếu có vấn đề cột sống, việc đánh giá và mọi liệu pháp y khoa cần do cơ sở y tế đối tác được cấp phép thực hiện.

Rủi ro khi tự dùng máy kéo giãn tại nhà

Theo nội dung của Mayo Clinic Care Network, treo ngược quá vài phút làm chậm nhịp tim, tăng huyết áp và tăng mạnh áp lực trong mắt; người có tăng huyết áp, bệnh tim hoặc glôcôm không nên dùng. Khi tự dùng tại nhà còn có các rủi ro:

• Đau lưng, đau cổ do lực kéo quá mạnh hoặc sai tư thế.
• Té ngã khi lên xuống bàn dốc ngược hoặc xà treo.
• Nặng thêm bệnh sẵn có như thoát vị đĩa đệm, trượt đốt sống, từng mổ cột sống.
• Người loãng xương có xương giòn, dễ tổn thương khi chịu lực kéo hoặc bị ngã.

Thay vì máy kéo giãn, nên làm gì?

Với người 18+: tư thế và sức khoẻ xương

Khi sụn tăng trưởng đã đóng, điều anh/chị cải thiện được là dáng đứng. Lưng gù, vai đổ, đầu đưa ra trước khiến trông thấp hơn chiều cao thật. Tập cơ lưng trên, cơ lõi và giãn cơ ngực giúp đứng thẳng tự nhiên hơn; xem trông cao hơn nhờ tư thế. Bữa ăn đủ đạm, canxi và vận động chịu lực giúp xương chắc, hạn chế mất chiều cao do loãng xương về sau.

Với phụ huynh của teen: ngủ, dinh dưỡng, vận động

Nếu con còn đang lớn, ba trụ cột có bằng chứng là ngủ đủ, ăn đủ chất và vận động đều. Quan trọng hơn mọi dụng cụ là theo dõi tốc độ tăng trưởng: đo định kỳ và so với biểu đồ. Anh/chị có thể bắt đầu với bài kiểm tra 3 phút.

Khi nào cần gặp bác sĩ?